چرا سپردهگذاری هنوز جذاب است؟
در شرایطی که اقتصاد ایران با تورم بالا، نوسانات ارزی و تغییرات پیدرپی در بازارهای مالی روبهروست، بسیاری از مردم از خود میپرسند که چگونه میتوان ارزش دارایی را حفظ کرد و در عین حال از سود معقولی بهرهمند شد در این شرایط سود سپردهٔ طلایی بانک ملی قابل بررسی است. گرچه بازارهایی مانند طلا، ارز یا سهام میتوانند سود قابل توجهی داشته باشند، اما ریسک آنها نیز کم نیست؛ یک روز ممکن است قیمت طلا بالا برود و روز دیگر سقوط کند. برای کسانی که نمیخواهند درگیر این نوسانات شوند، سپردهگذاری بانکی هنوز یک گزینه جذاب است.
بانکها امنیت سرمایه را تضمین میکنند و علاوه بر آن سودی ثابت و پیشبینیپذیر را هر ماه یا در پایان دوره به حساب مشتری واریز میکنند. این ویژگی باعث میشود افراد با سطحهای مختلف درآمد بتوانند برنامهریزی دقیقتری برای هزینههای خود داشته باشند. با این حال، انتخاب نوع سپرده و بانک مناسب چندان ساده نیست. در بین بانکهای مختلف، «بانک ملی ایران» بهدلیل قدمت و اعتبارش برای بسیاری از سپردهگذاران، یک انتخاب طبیعی محسوب میشود. طرح «سپرده طلایی» این بانک نیز اخیراً توجه زیادی را جلب کرده و بهعنوان راهی برای سرمایهگذاری طولانیمدت با سود نسبتاً بالا معرفی میشود.
تعریف سپردهٔ طلایی بانک ملی
سپردهٔ طلایی، یک نوع سپردهٔ مدتدار است؛ یعنی سپردهگذار مبلغی را برای مدت مشخصی در بانک سپردهگذاری میکند و در این مدت حق برداشت از اصل سرمایه را ندارد. در مقابل، بانک تعهد میدهد سودی ثابت را بهصورت ماهانه یا در پایان دوره پرداخت کند. تفاوت سپردهٔ طلایی با سپردههای عادی در نرخ سود بالاتر و بعضی امکانات جانبی است؛ مثلاً امکان دریافت تسهیلات بانکی سادهتر یا استفاده از گواهی سپرده به عنوان وثیقه برای وام.
سپردهٔ طلایی در شعب بانک ملی معمولاً در دورههای یکساله، دوساله و سهساله ارائه میشود و مشتری میتواند بسته به نیاز و برنامهریزی مالی خود، یکی از این دورهها را انتخاب کند. این انعطافپذیری، به ویژه برای کسانی که هنوز مطمئن نیستند چه مدت میتوانند سرمایهی خود را در بانک نگه دارند، مفید است.
نرخ سود سپردههای طلایی
بانک مرکزی ایران سقفی را برای نرخ سود سپردههای بانکی تعیین میکند که بانکها باید به آن پایبند باشند. آخرین بخشنامه بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳ اعلام کرده است که سود سپردههای بلندمدت یکساله ۲۰٫۵ درصد، دوساله ۲۱٫۵ درصد و سهساله ۲۲٫۵ درصد در سال است. این نرخها در اکثر بانکها از جمله بانک ملی اعمال میشود. بنابراین اگر شما در بانک ملی حساب سپرده طلایی افتتاح کنید، بسته به این که مدت یکساله، دوساله یا سهساله را انتخاب کردهاید، به ترتیب ۲۰٫۵، ۲۱٫۵ یا ۲۲٫۵ درصد سود سالانه دریافت خواهید کردtejaratnews.com.
طرح گواهی سپرده با سود ۳۰ درصد
در بهمن ۱۴۰۲ بانک مرکزی به برخی بانکها (از جمله بانک ملی) اجازه داد گواهیهای سپردهٔ خاص با نرخ سود علیالحساب سالانه ۳۰ درصد منتشر کنند. این گواهیها با هدف تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی به فروش رفتند و سود آنها بهصورت ماهانه پرداخت میشد. عرضه این اوراق تنها یک هفته (از ۱۱ تا ۱۸ بهمن) ادامه داشت و بعد از آن متوقف شد. ویژگی مهم این گواهی سپردهٔ ۳۰ درصدی، معافیت از مالیات بود و سرمایهگذاران میتوانستند آن را بهعنوان وثیقه برای دریافت تسهیلات استفاده کنند. البته نرخ بازخرید پیش از سررسید این اوراق فقط ۱۲ درصد بود، یعنی اگر مشتری بخواهد پیش از موعد اصل پول خود را دریافت کند، سود سالانه به ۱۲ درصد کاهش مییافتdongi.ir.
بانک ملی از جمله بانکهایی بود که این گواهی را عرضه کرد؛ اما همانطور که اشاره شد، این طرح موقتی بود و در حال حاضر دیگر از سپردههای ۳۰ درصدی خبری نیست. طبق اعلام بانک مرکزی، از بهمن ۱۴۰۳ قرار است گواهیهای جدید با نرخ ۲۵ درصد عرضه شوندdongi.ir.
شرایط افتتاح سپردهٔ طلایی در بانک ملی
افتتاح سپرده طلایی در بانک ملی معمولاً به مدارک و شرایط زیر نیاز دارد:
-
مدارک شناسایی: کارت ملی و شناسنامه.
-
حداقل مبلغ سپرده: برای سپردهی یکساله، حداقل ۵ میلیون تومان معمولاً لازم است؛ برای دورههای طولانیتر، ممکن است حداقل بیشتری تعیین شود.
-
انتخاب مدت سپرده: یکساله، دوساله یا سهساله.
-
انتخاب نحوه پرداخت سود: به صورت ماهانه یا در پایان دوره.
بانک ملی این امکان را به سپردهگذار میدهد که سود را هر ماه دریافت کند. البته اگر سود را در پایان دوره دریافت کنید، ممکن است درصد آن کمی بیشتر شود. نکتهی مهم دیگر این است که اگر شما پیش از سررسید تصمیم به برداشت اصل سپرده بگیرید، نرخ سود به حساب شما بر اساس سپردههای کوتاهمدت (معمولاً حدود ۱۰ درصد) محاسبه میشود و بخش زیادی از سودی که میتوانستید دریافت کنید از دست میرود. بنابراین پیش از بستن قرارداد، باید از خود بپرسید که آیا واقعاً میتوانید تا پایان دوره به این پول دست نزنید یا نه.
مثال عملی از محاسبه سود
فرض کنید ۱۰۰ میلیون تومان در سپردهی سهساله بانک ملی با نرخ سود ۲۲٫۵ درصد سرمایهگذاری میکنید. سود سالانه ۲۲٫۵ میلیون تومان میشود (۰٫۲۲۵ × ۱۰۰ میلیون)؛ یعنی ماهی حدود ۱٬۸۷۵٬۰۰۰ تومان. در پایان سه سال، اگر اصل سپرده را هم دریافت کنید، جمع کل مبلغ ۱۶۷٫۵ میلیون تومان خواهد بود. حالا اگر همین مبلغ را در سپردهی یکساله با نرخ ۲۰٫۵ درصد بگذارید، سود سالانه ۲۰٫۵ میلیون تومان میشود و در پایان سال با اصل پول جمعاً ۱۲۰٫۵ میلیون تومان دریافت خواهید کرد. تفاوت این دو نشان میدهد که دورههای طولانیتر معمولاً سود بیشتری دارند؛ اما همیشه باید نیازهای نقدی خود را هم در نظر بگیرید.
مقایسهٔ نرخ سود بانکها برای سپردههای بلندمدت
بر اساس جدول ارائهشده توسط وبسایت تجارتنیوز، بیشتر بانکهای ایران نرخهای یکسانی برای سپردههای بلندمدت اعمال میکنند. این جدول نشان میدهد که بانکهایی مانند آینده، اقتصادنوین، پارسیان، پاسارگاد، تجارت، سپه، ملت، ملی، صادرات، مسکن و بسیاری دیگر، همگی سود ۲۰٫۵ درصد برای سپردههای یکساله، ۲۱٫۵ درصد برای سپردههای دوساله و ۲۲٫۵ درصد برای سپردههای سهساله میپردازند. حداقل موجودی برای افتتاح این حسابها نیز غالباً ۱ میلیون تومان استtejaratnews.com.
در جدول زیر، چند نمونه از این بانکها را همراه با نرخهای رسمی ذکر میکنیم:
| نام بانک | سود یکساله | سود دوساله | سود سهساله |
|---|---|---|---|
| آینده | ۲۰٫۵٪ | ۲۱٫۵٪ | ۲۲٫۵٪ |
| پارسیان | ۲۰٫۵٪ | ۲۱٫۵٪ | ۲۲٫۵٪ |
| سپه | ۲۰٫۵٪ | ۲۱٫۵٪ | ۲۲٫۵٪ |
| ملت | ۲۰٫۵٪ | ۲۱٫۵٪ | ۲۲٫۵٪ |
| ملی (بانک ملی) | ۲۰٫۵٪ | ۲۱٫۵٪ | ۲۲٫۵٪ |
این ارقام ثابت نشان میدهد که بانک ملی از نظر نرخ سود تفاوت قابل توجهی با سایر بانکهای بزرگ کشور ندارد. بنابراین، انتخاب بانک ممکن است بیشتر بر اساس عوامل دیگری مثل اعتبار، سهولت دسترسی، خدمات جانبی و رفتار کارکنان باشد.
استفاده از طلا برای دریافت سود یا وام: کدام بانکها فعال هستند؟
یکی از موضوعاتی که این روزها زیاد دربارهاش پرسیده میشود، امکان وثیقهگذاری طلا در بانکها برای دریافت وام یا سود است. این روش برای کسانی مناسب است که طلای فیزیکی دارند اما نمیخواهند آن را بفروشند و در عین حال نیاز به نقدینگی دارند.
بانک ملی و بانک کارگشایی
بانک ملی ایران از طریق زیرمجموعهاش، بانک کارگشایی، امکان دریافت وام با طلا را فراهم کرده است. اگر شما طلا دارید و نمیخواهید آن را بفروشید، میتوانید آن را در بانک امانت بگذارید و در مقابل وام دریافت کنید. طبق اطلاعات وبسایت راه پرداخت (Way2Pay)، وام طلای بانک ملی در قالب دو نوع تسهیلات ارائه میشود:
-
وام قرضالحسنهی طلا: برای دریافت وام قرضالحسنه تا سقف ۵ میلیون تومان، باید حدود ۲۵ گرم طلای تزئینی یا ساختهشده را بهعنوان وثیقه به بانک بسپارید. نرخ بهره این وام ۴ درصد و کارمزد آن حدود ۷ درصد است، و بازپرداخت آن بهصورت یکجا در پایان دورهی یکساله انجام میشودway2pay.ir.
-
وام جعاله طلا: برای وام جعاله که تا سقف ۲۰ میلیون تومان پرداخت میشود، باید بین ۲۰ تا ۶۰ گرم طلا به عنوان وثیقه نزد بانک بگذارید. نرخ بهره این وام ۲۳ درصد است و بازپرداخت آن نیز در پایان دورهی یکساله انجام میشودway2pay.ir.
ویژگی مهم این وامها این است که به ضامن نیاز ندارند؛ طلای شما ضامن شماست. البته باید توجه داشته باشید که بانک فقط طلای تزئینی یا جواهرات ساختهشده را قبول میکند و سکه طلا به عنوان وثیقه پذیرفته نمیشودrade.ir.
بانک کارگشایی، زیرمجموعه بانک ملی، این تسهیلات را با سرعت زیادی ارائه میدهد. براساس گزارش سایت رده، برای وام قرضالحسنه ۵ میلیون تومانی باید ۲۵ گرم طلا و برای وام جعاله ۲۰ میلیونی باید ۵۰ گرم طلا به بانک بسپارید. سود و کارمزد این وامها همان ارقامی است که در بالا اشاره شد (۴ درصد بهعنوان سود قرضالحسنه با ۷ درصد کارمزد و ۲۳ درصد برای وام جعاله). بازپرداخت هر دو وام به صورت یکجا پس از یکسال استrade.ir.
سایر بانکها
در سالهای گذشته، بانکهایی مانند رسالت، صادرات و ملت نیز وام طلا میدادند، اما بهدلیل تغییر قوانین، این طرحها متوقف شده و در حال حاضر فقط بانک ملی و بانک کارگشایی این نوع تسهیلات را ارائه میکنند. بعضی موسسات مانند کارگزینی وامهای مسدودی طلا (مثلاً ۵۰ میلیون تومانی) را نیز ارائه میدهند که در آن میتوانید از سکه یا شمش طلا نیز بهعنوان وثیقه استفاده کنیدway2pay.ir. اما در این مقاله تمرکز ما بر بانک ملی و کارگشایی است.
آیا میتوان از طلا سود بانکی گرفت؟
برخی افراد تصور میکنند میتوانند طلای خود را در بانک بگذارند و مانند پول نقد، روی آن سود دریافت کنند. در حال حاضر چنین سرویسی به شکلی گسترده وجود ندارد. بانکها طلا را بیشتر بهعنوان وثیقه قبول میکنند تا با آن وام بدهند. در طرحهای گواهی سپرده ۳۰ درصدی که در بهمن ۱۴۰۲ عرضه شد، امکان استفاده از گواهی سپرده بهعنوان وثیقه برای دریافت تسهیلات وجود داشتdongi.ir، اما این گواهیها جایگزین طلا بودند، نه خود طلا. بنابراین اگر قصد دارید از طلای خود سود بگیرید، میتوانید آن را بفروشید و پولش را در سپردهٔ بانکی سرمایهگذاری کنید. اگر هم میخواهید طلا را نگه دارید و در عین حال از سرمایهتان استفاده کنید، بهترین گزینه گرفتن وام با وثیقه طلاست.
مزایا و معایب سپردهٔ طلایی و وام طلا
مزایای سپرده طلایی
-
امنیت و ریسک پایین: در شرایطی که بازارهای طلا و ارز ممکن است دچار نوسانهای شدید شوند، سپرده بانکی حداقل اصل سرمایه شما را حفظ میکند و سود مشخصی به آن تعلق میگیرد.
-
سود ثابت و پیشبینیپذیر: نرخ سود از ابتدا مشخص است و شما میدانید چه میزان سود دریافت خواهید کردtejaratnews.com.
-
امکان دریافت تسهیلات: سپردههای طلایی در برخی موارد میتوانند بهعنوان وثیقه برای دریافت وامهای دیگر مورد استفاده قرار گیرند.
-
معافیت از مالیات در گواهیهای خاص: در گواهی سپرده ۳۰ درصدی، سود دریافتی معاف از مالیات بودdongi.ir.
معایب سپرده طلایی
-
ریسک کاهش قدرت خرید: اگر نرخ تورم بالاتر از نرخ سود باشد، ارزش واقعی سرمایه شما کاهش مییابد.
-
قفل شدن سرمایه: تا پایان دوره نمیتوانید از اصل سپرده برداشت کنید، و در صورت برداشت زودتر، نرخ سود به شدت کاهش مییابد.
-
فرصتهای از دست رفته: شاید فرصتهای سرمایهگذاری با سود بیشتر (مانند صندوقهای درآمد ثابت یا بازار سرمایه) را از دست بدهید؛ بهویژه که برخی صندوقهای درآمد ثابت سود ۳۱ درصدی پرداخت میکنندtejaratnews.com.
مزایا و معایب وام طلا
مزایا:
-
نیازی به معرفی ضامن نیست؛ طلا خود وثیقه وام است.
-
فرآیند دریافت وام سریع است؛ در بانک کارگشایی ظرف چند ساعت وام پرداخت میشودrade.ir.
-
امکان دریافت وامهای مختلف با مبالغ متفاوت (۵ میلیون تا ۵۰ میلیون تومان) وجود داردway2pay.ir.
معایب:
-
باید طلای فیزیکی خود را در بانک امانت بگذارید و تا زمان بازپرداخت نمیتوانید از آن استفاده کنید.
-
نرخ بهره بعضی وامها (مثلاً جعاله با سود ۲۳ درصد) نسبتاً بالاستway2pay.ir.
-
در صورت عدم بازپرداخت به موقع، بانک حق فروش طلای شما را داردway2pay.ir.
محاسبات نمونه برای وام طلا و سپرده
برای درک بهتر شرایط، بیایید چند مثال واقعی را بررسی کنیم.
مثال ۱: سپرده طلایی سهساله
فرض کنید ۲۰۰ میلیون تومان را برای سه سال در سپرده طلایی بانک ملی با نرخ ۲۲٫۵ درصد سرمایهگذاری میکنید. سود سالانه برابر خواهد بود با:
-
سود سالانه: ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۲۲٫۵٪ = ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
-
سود ماهانه: حدود ۳,۷۵۰,۰۰۰ تومان
در پایان سه سال، جمع سود دریافتی ۱۳۵ میلیون تومان خواهد بود، بهعلاوه اصل سرمایه که جمعاً ۳۳۵ میلیون تومان میشود. این مبلغ نسبت به سرمایهگذاریهای کمریسک دیگر رقمی مناسب است و میتواند هزینههای ثابت زیادی را پوشش دهد.
مثال ۲: سپرده طلایی دوساله
اگر همان مبلغ را در سپردهی دوساله با نرخ ۲۱٫۵ درصد بگذارید، سود سالانه ۴۳ میلیون تومان و سود ماهانه حدود ۳٫۵۸ میلیون تومان خواهد بود. جمع کل سود دریافتی در دو سال ۸۶ میلیون تومان میشود. تفاوت با سپردهی سهساله این است که دورهی شما کوتاهتر است و سریعتر به پولتان دسترسی پیدا میکنید، اما سود کل کمتر خواهد بود.
مثال ۳: وام طلا قرضالحسنه
تصور کنید ۳۰ گرم طلای زینتی دارید و میخواهید ۵ میلیون تومان وام قرضالحسنه بگیرید. چون بانک کارگشایی برای وام ۵ میلیونی به ۲۵ گرم طلا نیاز دارد، شما کافیست ۲۵ گرم را وثیقه بگذاریدrade.ir. بهره این وام ۴ درصد و کارمزد آن ۷ درصد استway2pay.ir. بنابراین در پایان سال باید ۵ میلیون تومان اصل وام و حدود ۵۵۰ هزار تومان سود و کارمزد را یکجا پرداخت کنیدrade.ir. اگر در موعد مقرر پرداخت نکنید، به ازای هر ماه دیرکرد، یک درصد جریمه به بدهی شما اضافه میشودrade.ir.
مثال ۴: وام جعاله طلا
اگر بین ۲۰ تا ۶۰ گرم طلا وثیقه بگذارید، میتوانید تا ۲۰ میلیون تومان وام جعاله با نرخ ۲۳ درصد دریافت کنیدway2pay.ir. فرض کنیم شما ۵۰ گرم طلا وثیقه گذاشتهاید و ۲۰ میلیون تومان وام گرفتهاید. بهره سالانه این وام ۴٫۶ میلیون تومان است. در پایان سال باید ۲۰ میلیون تومان اصل وام بهعلاوه ۴٫۶ میلیون تومان سود وام را یکجا پرداخت کنید. با توجه به نرخ بالای بهره، بهتر است پیش از اقدام، مطمئن شوید که توان بازپرداخت دارید.
نکات مشاورهای و توصیهها
-
همواره نرخ تورم را در نظر بگیرید: اگر تورم سالانه از نرخ سود بانکی بیشتر باشد، قدرت خرید شما کاهش مییابد. بنابراین سرمایهگذاری در سپرده بانکی تنها زمانی منطقی است که یا از نوسانات بازار دوری میکنید یا نقدینگی خود را برای مدت طولانی نیاز ندارید.
-
سرمایه را تقسیم کنید: اگر مبلغ زیادی دارید، همه آن را در یک سپرده بلندمدت قرار ندهید. بخشی را کوتاهمدت یا جاری نگه دارید تا در صورت نیاز فوری بتوانید برداشت کنید.
-
قبل از سپردهگذاری، شرایط برداشت پیش از موعد را بپرسید: برخی بانکها امکان برداشت بخشی از سود یا اصل پول را با شرط کاهش سود فراهم میکنند؛ اما جریمههای برداشت زودتر از موعد در همه بانکها یکسان نیست.
-
برای دریافت وام طلا، حتماً فاکتور و مدارک طلا را به همراه داشته باشید: بانکها فقط طلای تزئینی با فاکتور رسمی و شناسنامه معتبر را قبول میکنندway2pay.ir. اگر طلا بدون سند باشد، ممکن است بانک از قبول آن خودداری کند.
-
محاسبات دقیق انجام دهید: قبل از تصمیمگیری، سود ماهانه و کل سود دریافتی در دورههای مختلف را محاسبه کنید و با سایر گزینهها (صندوقهای سرمایهگذاری، بازار سرمایه یا خرید طلا) مقایسه نمایید.
-
به احتمال تغییر قوانین توجه کنید: قوانین بانک مرکزی درباره نرخ سود سپرده یا شرایط وام ممکن است در آینده تغییر کند. مثلاً گواهیهای ۳۰ درصدی برای مدتی کوتاه عرضه شدند و سپس متوقف شدندdongi.ir.
جمعبندی
سپردهٔ طلایی بانک ملی برای کسانی که بهدنبال سرمایهگذاری مطمئن و بدون ریسک هستند، گزینهای مناسب است. این سپرده به شما امکان میدهد بسته به دورهای که انتخاب میکنید (یکساله، دوساله یا سهساله)، سودی بین ۲۰٫۵ تا ۲۲٫۵ درصد دریافت کنیدtejaratnews.com. اگر سرمایه بیشتری دارید و به دنبال نرخهای بالاتر هستید، طرحهای ویژهای مانند گواهی سپردهٔ ۳۰ درصدی وجود داشت که البته موقتی بود و بازخرید آن با نرخ ۱۲ درصد انجام میشدdongi.ir.
برای کسانی که طلای فیزیکی دارند و نمیخواهند آن را بفروشند، بانک ملی و بانک کارگشایی امکان دریافت وام با وثیقه طلا را فراهم میکنند. وام قرضالحسنه ۵ میلیونی با نرخ بهره ۴ درصد و کارمزد ۷ درصد به ۲۵ گرم طلا نیاز دارد و وام جعاله ۲۰ میلیونی با نرخ ۲۳ درصد به حدود ۵۰ گرم طلاrade.ir. این وامها سریع و بدون نیاز به ضامن اعطا میشوند و گزینهای مناسب برای تأمین نقدینگی کوتاهمدت هستند.
در نهایت، انتخاب بین سپردهگذاری بانکی و وام طلا یا حتی سایر روشهای سرمایهگذاری، به وضعیت مالی، میزان تحمل ریسک و برنامههای بلندمدت شما بستگی دارد. اگر به دنبال امنیت هستید و ترجیح میدهید از نوسانات بازار دور بمانید، سپردهٔ طلایی بانک ملی و حتی سپردههای مشابه در سایر بانکها میتوانند نیاز شما را برآورده کنند. اما اگر میتوانید ریسک بیشتری بپذیرید و بهدنبال بازدهی بالاتر هستید، شاید بهتر باشد گزینههایی مانند صندوقهای سرمایهگذاری یا بازار سهام را نیز در نظر بگیرید.
در هر صورت، پیش از هر تصمیم مالی مهم، بهتر است بهطور دقیق شرایط خود را بررسی کنید، از مشاوران مالی کمک بگیرید و بهروزترین بخشنامههای بانک مرکزی را مطالعه کنید تا بهترین تصمیم را برای آینده مالیتان بگیرید.
